COP31 Antalya’da ani sel riski: geçmiş veri, taşkın modeli ve tahmin ne diyor?

Uydu görüntüsü üzerinde Expo 2016 Antalya sahası ve çevresindeki ovada 500 yıllık taşkın için modellenen su derinliği; saha sedde halkasının içinde kuru görünüyor

Alkazar · Kasım 2026 · Ön çalışma

İklim zirvesi COP31, 9-20 Kasım 2026’da Antalya’da, Aksu Çayı’nın taşkın ovasında toplanıyor. Zirve günlerinde ani ve aşırı bir yağış olur mu, olursa alan ve alana giden yollar ne olur? Geçmiş veriye, bir taşkın modeline ve güncel tahminlere birlikte baktık.

Dünyanın iklim gündemi 9-20 Kasım 2026’da Antalya’da toplanıyor. COP31, Aksu ilçesinde, Expo 2016 Antalya’ya ev sahipliği yapan alandaki Antalya EXPO Merkezi’nde düzenleniyor. Saha, Aksu ve Tehnelli çaylarının arasındaki düz ovada yer alıyor. Kasım ise Akdeniz’de kurak yazdan yağışlı kışa geçiş ayı: yılın kuvvetli sağanaklarının bir bölümü bu haftalarda görülür.

Bu yüzden üç soru sorduk. Geçmiş veriler bu on iki gün için ne söylüyor? Büyük bir taşkın gelirse saha ve sahaya giden yollar ne olur? Bugünkü tahminler zirve günleri için ne gösteriyor? Aşağıda üçünü ayrı ayrı yanıtlıyor, sonra birleştiriyoruz. Amacımız alarm vermek değil; bir tehlikenin ne zaman gerçek bir riske dönüştüğünü ve bunun nasıl ölçüldüğünü göstermek.

Ön çalışma. Bu yazıdaki taşkın sonuçları, saha ölçümü yapılmadan açık uydu verileri ve kamuya açık belgelerle kurulmuş bir modele dayanır. Tahmin sayıları 6 Kasım 2026, 14.32 (TSİ) itibarıyla alınmıştır ve her yeni model koşusunda değişir. Bu yazı bir taşkın uyarısı değildir; sayılar planlama, tahliye ya da yatırım kararlarında doğrudan kullanılmamalıdır. Güncel uyarılar için Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve AFAD duyuruları esas alınmalıdır.

Kısa cevap

  • Geçmiş: 1980-2025 arasındaki 46 yılda 9-20 Kasım döneminin toplam yağışı 5 kez 100 mm’yi aştı. Yılların 19 tanesinde bu on iki günün en az birinde 20 mm’den fazla yağış düştü.
  • Tehlike: Modelimizde, sedde halkası kesintisiz olduğu sürece, 100 ve 500 yıllık taşkınlarda Expo sahası kuru kalıyor; dışarıdaki en yüksek su, 12,10 m’lik tasarım kretinin 2,1 ile 2,3 m altında. Kretin uyduyla daha alçak ölçülen kesimlerinde bu pay 0,3 ile 1,0 m’ye iniyor. Sahaya ulaşan yolların bir bölümü ise, D400’ün kısa bir kesimi dahil, araçlar için güvenli olmayan derinlikte su altında kalıyor.
  • Tahmin: 6 Kasım 2026, 14.32 (TSİ) tarihli topluluk tahminlerinde zirvenin ilk haftasında saha için günlük 20 mm üstü yağış olasılığı en çok %10. Son günler için sinyal daha güçlü (en çok %16), ama o ufukta güven düşük.
  • Okuma: Tahminlerde zirvenin ilk haftası için kuvvetli yağış işareti zayıf; son günler için sinyal var ama belirsiz. Tahminden bağımsız olarak kalıcı olan konu maruziyet: sahanın çevresindeki ova ve ulaşım.
  • Sınır: Yerel yağışın drenajı modellenmedi; sedde halkasının sürekliliği sahada doğrulanmadı.

Neden bu soruyu soruyoruz?

Tehlike ile risk aynı şey değildir. Tehlike, bir olayın fiziksel olarak mümkün olmasıdır: şu kadar yağış, şu derinlikte su. Risk ise o olayın insanlara, varlıklara ve işleyişe dokunduğu yerde başlar. Aynı sağanak boş bir tarlada yalnızca bir su birikintisidir; on binlerce kişinin aynı saatte aynı yoldan geçtiği bir günde ise bambaşka bir şeydir. Zirvenin resmî sitesine göre COP31’e yaklaşık 100.000 katılımcı bekleniyor.

COP31 bu ayrımı görmek için iyi bir örnek. Resmî taşkın risk haritasında Expo sahasının bulunduğu ova, Aksu’nun 100 yıllık muhtemel taşkın alanı içinde görünüyor. Saha ise DSİ’nin önerdiği çevre seddesiyle korunacak şekilde tasarlandı. Yani tehlike belgeli, önlem de alınmış. Geriye şu sorular kalıyor: önlem yeterli mi, önlemin kapsamadığı ne var ve bu yıl bu günlerde hava ne gösteriyor?

Bir not: ani sel ile akarsu taşkını aynı olay değildir. Ani selde kısa süreli şiddetli yağış, dakikalar ya da birkaç saat içinde yolları, alt geçitleri ve alçak noktaları doldurur. Akarsu taşkınında ise havzaya yayılan yağış saatler sonra nehri kabartır. İkisinin tetikleyicisi aynıdır: yağış. Bu yazıdaki model akarsu taşkınını, tahmin bölümü ise ikisinin de tetikleyicisini ele alıyor. Genel bir okuma için: Ani sel riski nedir, nasıl takip edilir?

Bu yazı, daha önce yayımladığımız COP31 Antalya hava ve iklim riski analizini tamamlıyor. Orada yılın bütün dönemlerini karşılaştırmıştık; burada zirve günlerine, sahaya ve yollara iniyoruz. İki çalışmanın sayıları bire bir aynı değildir: burada Expo sahasını içeren hücrenin günlük toplamlarını kullandık.

Geçmiş ne söylüyor?

İlk katman olasılık: bu on iki gün geçmişte nasıl geçti? Copernicus’un ERA5 yeniden analiz verisinden, Expo sahasını içeren hücre için 1980-2025 yıllarının günlük yağış toplamlarını aldık.

  • 9-20 Kasım döneminin toplam yağışı ortalama 42,4 mm, medyan 32,1 mm. Ortalama ile medyan arasındaki fark dağılımın çarpık olduğunu gösterir: çoğu yıl sakin geçer, birkaç yıl çok yağışlıdır.
  • 46 yılda 5 kez dönem toplamı 100 mm’yi aştı. En yağışlı yüzde 10’luk dilimin eşiği 96,9 mm.
  • Yılların 19 tanesinde en az bir gün 20 mm’nin, 6 tanesinde en az bir gün 50 mm’nin üzerinde yağış aldı. Bu verideki en yağışlı tek gün 82,8 mm ile 1981 yılında görüldü.
  • Dönemin ikinci yarısı ilkinden yağışlı: 9-14 Kasım ortalaması 16,0 mm, 15-20 Kasım ortalaması 26,4 mm.
1980-2025 yıllarının 9-20 Kasım toplam yağışlarını büyükten küçüğe gösteren çubuk grafik ve 2026 için topluluk tahmininin dağılımı
Expo sahasını içeren hücrede 9-20 Kasım toplam yağışı: 46 yılın kayıtları ve 2026 için topluluk tahmininin dağılımı.

Bu sayıları okurken bir sınırı akılda tutmak gerekir. Yeniden analiz verisi onlarca kilometrelik hücrelerin ortalamasını verir; tek bir ilçeye birkaç saatte düşen sağanağı olduğundan küçük gösterir. İstasyon ölçümleri bu farkı açıkça ortaya koyuyor:

  • MGM’nin 1991-2020 normallerine göre Antalya’da Kasım ayında ortalama 152 mm yağış düşüyor ve ayın yaklaşık 8-9 günü yağışlı geçiyor.
  • MGM kayıtlarına göre Türkiye’de 4 ile 12 saatlik sürelerde ölçülen en yüksek yağışlar 4 Kasım 1995’te Antalya’da kaydedildi: 12 saatte 428 mm.
  • 28 Kasım 2021’de Aksu’ya 24 saatte 168,8 mm yağış düştü; Aksu ve Serik’te tarım arazileri su altında kaldı.
  • 24 Ocak 2026’da Türkiye’de 24 saatte en çok yağış 190 mm ile Aksu’ya düştü; ilçede seralar ve tarım alanları selden zarar gördü.

Yani hücre ortalaması “yağışlı bir dönem ne sıklıkla yaşanır” sorusuna iyi, “bir noktaya birkaç saatte en çok ne kadar yağar” sorusuna zayıf cevap verir. İkinci sorunun cevabı bu bölge için yüksektir.

Ovanın kendi geçmişi de aynı yöne işaret ediyor. Şubat 2010’da Aksu Çayı ve kolları taştı; Solak, Boztepe ve Kundu çevresinde tarım alanları ve bazı evler su altında kaldı. Ekim 2011’de Aksu’nun kollarından gelen taşkın Aksu ovasını su altında bıraktı; Bakanlık açıklamasına göre DSİ’nin ıslah çalışmaları sayesinde Antalya-Alanya karayolu trafiğe kapanmadı.

Büyük bir taşkın gelirse: kuru saha, kesilen yollar

İkinci katman sonuç: olasılığı bir yana bırakıp “gelirse ne olur” diye soruyoruz. Hidroloji ekibimiz Expo sahasını ve çevresini, Aksu ve Tehnelli çaylarının ortalama 100 yılda bir ve 500 yılda bir beklenen taşkınları altında modelledi.

Belgelerin izinde

  • Sahanın Aksu’nun taşkın ovasında olduğu kurumlarca biliniyordu. Proje belgelerine göre Expo sahası, DSİ’nin önerdiği ve kreti 12,10 m kotunda olan bir çevre seddesiyle çevrildi.
  • DSİ, 2010’ların başında Aksu Çayı’nın aşağı kesiminde bir taşkın koruma projesi ihale etti.
  • AFAD’ın 2022 tarihli Antalya İl Afet Risk Azaltma Planı, DSİ’nin 2021 verisine dayanarak Aksu’nun 100 yıllık taşkın debisini 1.764 m³/s, 500 yıllık debisini 2.316 m³/s olarak veriyor; bu debilerde muhtemel taşkın alanı 13.764 ve 14.630 hektar. Plandaki taşkın risk haritasında (Şekil 2.8) Expo sahasının bulunduğu ova, 100 yıllık muhtemel taşkın alanı içinde görünüyor.

Belgeler iki şeyi birlikte söylüyor: saha taşkın ovasında ve onu korumak için bir sedde öngörülmüş. Biz bu seddeyi modele koyarak bugünkü durumu sınadık.

Nasıl modelledik?

  • Arazi: Copernicus’un 30 m çözünürlüklü yükseklik modelini 10 m’lik ızgaraya yeniden örnekledik. Seddeleri ve nehir yatağını NASA’nın ICESat-2 ve GEDI uydularının lazer ölçümleriyle kotlandırdık.
  • Debiler: Aksu için resmî değerleri kullandık (100 yıllık 1.764, 500 yıllık 2.316 m³/s). Tehnelli için resmî bir değer bulunmadığından, yağıştan hesapladığımız debiyi Aksu’nun resmî değerlerine oranlayarak düzelttik (428 ve 580 m³/s). İki derenin en yüksek debisinin aynı anda geldiğini varsaydık; bu ihtiyatlı bir kabuldür.
  • Hidrolik model: HEC-RAS ile yaklaşık 24.600 hektarlık bir alanda, 207.000 hücreli iki boyutlu bir model kurduk ve 48 saatlik taşkını çalıştırdık.
Aksu ve Tehnelli çaylarını, model alanının sınırını, Expo parselini, D400 karayolunu ve Antalya Havalimanı'nı gösteren çalışma alanı haritası
Çalışma alanı: Aksu ve Tehnelli çayları, yaklaşık 24.600 hektarlık model alanı ve Expo parseli.

Sonuç: modelde saha kuru kalıyor

Halka kesintisiz olduğu sürece, modelde her iki taşkında da Expo parselinde su basan alan çıkmıyor. Su, sedde halkasının dışında en fazla 9,78 m (100 yıllık) ve 10,00 m (500 yıllık) kotuna çıkıyor; halkanın kreti 12,10 m’de.

Gösterge 100 yıllık taşkın 500 yıllık taşkın
Aksu / Tehnelli en yüksek debisi 1.764 / 428 m³/s 2.316 / 580 m³/s
Model alanında su basan alan 5.219 ha 7.628 ha
Expo parselinde su basan alan 0 ha 0 ha
Sedde dışındaki en yüksek su kotu 9,78 m 10,00 m
Krete kalan pay 2,32 m 2,10 m
Araçlar için güvenli olmayan yol (saha çevresi 4 km) 37,9 km 49,6 km
D400’de binek araçlar için güvenli olmayan kesim / en büyük derinlik 0,28 km / 1,07 m 0,44 km / 1,23 m
Yan yana iki harita: 100 yıllık ve 500 yıllık taşkında Expo sahası çevresindeki en büyük su derinliği; her ikisinde de sedde halkasının içi kuru
100 ve 500 yıllık taşkınlarda Expo çevresinde en büyük su derinliği. Sarı çizgi, sahayı çevreleyen 12,10 m kretli sedde halkası.
500 yıllık taşkında suyun Tehnelli Çayı'ndan taşarak ovaya yayılmasını ve Expo sahasını çevreleyen seddeye yaslanmasını saat saat gösteren hareketli harita
500 yıllık taşkının 48 saati: su ovaya yayılıyor, sedde halkasının içi kuru kalıyor. Animasyonda renk skalası haritalardan farklıdır.

Modelde sahanın çevresinde biriken su büyük nehirden değil, batıdaki küçük Tehnelli Çayı’ndan geliyor. Aksu’nun suyu, uyduyla ölçtüğümüz ve araziden ortanca 2,5 m yüksek olan seddelerinin arasında büyük ölçüde kalıyor. Tehnelli için ise incelediğimiz belgelerde bir sedde projesine rastlamadık; taşan su düz ovaya yayılıp halkanın kuzey ve batı kenarlarına yaslanıyor.

Bu sonucun bir koşulu var: halkanın kesintisiz olması. Uydu ölçümleri kretlerin çoğunun 11,5 ile 12,2 m arasında olduğunu gösteriyor; bir bölümünde ise 10,3 ile 11 m ölçülüyor ve o kesimlerde pay 0,3 ile 1,0 m’ye iniyor. Kuzeybatıdaki yaklaşık 500 metrelik kesimde ve giriş kapılarında uydu ölçümü yok; kretin altında kalan bir geçiş sonucu değiştirebilir. Bu, sahada birkaç GNSS ölçümüyle ya da uygulama projesiyle kısa sürede netleşecek bir konu.

Taradığımız haber kaynaklarında, 2016’dan bu yana Expo sahasının su aldığına dair bir habere rastlamadık.

Kuru bir saha, erişilebilir bir saha demek değil

Sahanın kendisi korunurken çevresi korunmuyor. Modelde ova dolduğunda sahanın kuzeyindeki ve batısındaki yolların üzerinde 1 ile 2 m arasında su birikiyor. Sahanın 4 km çevresinde incelediğimiz 434 km yolun 38 km’si 100 yıllık, 50 km’si 500 yıllık taşkında araçlar için güvenli olmayan derinliğe ulaşıyor. Sahaya ulaşımın ana aksı olan D400’ün (Antalya-Alanya karayolu) sahanın güney kenarındaki ve Tehnelli geçişi yakınındaki kısa bir kesimi de binek araçlar için güvenli olmayan derinliğe ulaşıyor; en büyük derinlik 1 m’yi aşıyor. Halkanın içindeki otoparklar kuru kalıyor; halkanın dışındaki iki küçük otoparktan biri kısmen, diğeri tamamen su altında kalıyor.

500 yıllık taşkında Expo çevresindeki yolların araç güvenliği sınıflarını gösteren harita; ovadaki yolların büyük bölümü ve D400'ün sahanın güneyindeki kısa bir kesimi güvenli olmayan sınıfta
500 yıllık taşkında Expo çevresindeki yolların araç güvenliği sınıfları ve otoparklar. Yollar: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar.

Bu sayıları bir üst sınır olarak okuyoruz: 30 m’lik yükseklik modeli yol dolgularını düzleştiriyor, menfezler ve küçük köprüler modelde yok. Yine de mesaj açık: taşkın planı yalnız sahayı değil, ulaşımı ve tahliye güzergâhlarını da kapsamalı.

Yol sınıflarını Avustralya’nın taşkın kılavuzu Australian Rainfall and Runoff’un (2019) araç kararlılığı ölçütlerine göre belirledik: 0,3 m’yi ya da derinlik ile hızın çarpımı 0,3 m²/s’yi aşan su küçük binek araçlar için, 0,5 m’yi ya da 0,6 m²/s’yi aşan su büyük arazi araçları dahil araçlar için güvenli değil.

Önümüzdeki günler: tahmin ne gösteriyor?

Üçüncü katman bugün. Geçmiş “olabilir” diyor, model “olursa şöyle olur” diyor; peki bu yıl, bu günlerde atmosfer ne gösteriyor?

Bunun için tek bir tahmine değil, topluluk tahminlerine baktık. Bir topluluk tahmininde aynı model, başlangıç koşulları biraz değiştirilerek onlarca kez çalıştırılır; bir olayı öngören üyelerin oranı o olayın olasılığına dair bir tahmin verir. İki merkezin açık verisini kendi hattımızla işledik: Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin (ECMWF) topluluğundan 50 üye ve ABD’nin GEFS topluluğundan 31 üye. Toplam 81 üye. Günler UTC gününe göredir (TSİ 03.00-03.00).

Eşik olarak 20 ve 50 mm’yi seçtik. MGM, günlük yağış tahminlerinde 21-50 mm aralığını “kuvvetli” yağış olarak kullanıyor; 20 mm bu aralığın başlangıcına karşılık geliyor.

6 Kasım 2026, 14.32 (TSİ) itibarıyla (6 Kasım 2026, 00 UTC koşusu) tablo şöyle:

  • İlk hafta (9-15 Kasım): Üyelerin çoğu saha için kuru ya da hafif yağışlı bir hafta gösteriyor. 10 Kasım’da ECMWF, 12 Kasım’da GEFS yağışlı gün olasılığını %30 dolayında veriyor; kuvvetli yağış olasılığı ise düşük: bir günde 20 mm’den fazla yağış olasılığı en çok %10 (12 Kasım, GEFS); 50 mm üstü için en çok %3.
  • Kuyruk: Düşük olasılık sıfır demek değil. Tek tek üyelerde bir günde 101,6 mm’ye varan değerler var (19 Kasım, ECMWF).
  • Son günler (16-20 Kasım): Sinyal büyüyor; günlük 20 mm üstü olasılığının en yüksek değeri %16 (20 Kasım, ECMWF). Bu günler tahmin ufkunun ucunda olduğu için güven düşük.
  • Dönem toplamı: ECMWF topluluğunda 9-20 Kasım toplamının medyanı 20,3 mm, en yağışlı yüzde 10’luk dilimin eşiği 104,8 mm. Aynı dönemin 46 yıllık medyanı 32,1 mm, yüzde 10’luk eşiği 96,9 mm.
  • Havza: Aksu’nun aşağı havzasını kapsayan kutunun ortalamasında günlük 20 mm üstü olasılığı en çok %18 (20 Kasım).

Karşılaştırma için: bu on iki günde günlük 20 mm üstü yağışın 46 yıllık iklim olasılığı ortalama %5,6. Aşağıdaki grafikte kesikli çizgi bu iklim olasılığını gün gün gösteriyor.

Aşağıdaki tablo ECMWF topluluğunun (50 üye) değerlerini gösteriyor; GEFS değerleri grafikte.

Gün Yağışlı gün olasılığı (1 mm ve üstü) 20 mm üstü 50 mm üstü Medyan (mm) En yağışlı üye (mm)
6 Kas Cum %8 %0 %0 0,1 1,5
7 Kas Cmt %0 %0 %0 0,0 0,1
8 Kas Paz %0 %0 %0 0,0 0,2
9 Kas Pzt %0 %0 %0 0,0 0,1
10 Kas Sal %28 %2 %0 0,0 21,2
11 Kas Çar %4 %0 %0 0,0 13,1
12 Kas Per %14 %4 %2 0,0 54,7
13 Kas Cum %20 %2 %0 0,0 45,7
14 Kas Cmt %8 %0 %0 0,0 18,3
15 Kas Paz %8 %0 %0 0,0 19,0
16 Kas Pzt %18 %8 %0 0,0 37,8
17 Kas Sal %30 %6 %0 0,0 38,1
18 Kas Çar %26 %4 %0 0,0 41,0
19 Kas Per %34 %8 %4 0,0 101,6
20 Kas Cum %44 %16 %8 0,0 96,2
9-20 Kasım 2026 çevresindeki günler için gün gün yağış olasılıklarını gösteren çubuk grafik: yağışlı gün, 20 mm üstü ve 50 mm üstü olasılıkları ile aynı günlerin 46 yıllık iklim olasılığı
Expo sahası için gün gün yağış olasılığı: iki topluluk tahmini ve aynı günlerin 1980-2025 iklim olasılığı.

Bu tabloyu okurken üç şeyi akılda tutmak gerekir. Birincisi, bu modeller onlarca kilometrelik hücrelerle çalışır; tek bir sağanak hücresinin nereye düşeceğini değil, büyük ölçekli düzenin kuvvetli yağışa elverişli olup olmadığını gösterir. Yukarıdaki istasyon ölçümlerinin gösterdiği gibi, yerelde hücre ortalamasının çok üzerinde değerler görülebilir. İkincisi, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün kılavuzunun belirttiği gibi, atmosfer kaotik olduğundan en iyi modellerin tahminleri de birkaç gün ileride sapabilir ve tahmin becerisi ufuk uzadıkça azalır. Üçüncüsü, tahminler her gün yenilenir: bu bölümdeki sayılar yalnız yukarıdaki tarih için geçerlidir. Resmî hava ve taşkın uyarıları yalnız yetkili kurumlarca verilir.

Tehlike ne zaman riske dönüşür?

Üç katmanı üst üste koyalım. Geçmiş, bu on iki günün çoğu yıl sakin, 46 yılda 5 kez ise 100 mm’yi aşacak kadar yağışlı geçtiğini; bölgenin birkaç saatte çok yüksek yağış alabildiğini söylüyor. Model, halka kesintisiz olduğu sürece 100 ve 500 yıllık taşkınlarda sahanın kuru kaldığını, yolların ise su altında kaldığını gösteriyor. Tahmin, bu yıl zirvenin ilk haftası için kuvvetli yağış işaretinin zayıf olduğunu, son günler için ise belirsiz bir sinyal bulunduğunu gösteriyor.

Tahminler her gün değişir. Risk ise yalnız bugünün tahmini değildir; kalıcı olan maruziyettir:

  • Ulaşım. Saha, Antalya Havalimanı’na karayoluyla yaklaşık 15 km uzaklıkta ve sahaya D400 üzerinden ulaşılıyor. Modelde su bu yolun sahanın hemen güneyindeki bir kesimine ulaşıyor. Bir etkinlik için kuru ama ulaşılamayan bir saha da kayıptır.
  • Halkanın dışı. Otoparklar, geçici yapılar ve servis alanları halkanın dışındaysa korumadan yararlanmaz.
  • Halkanın içi. Kapalı bir halka dışarıdaki suyu tuttuğu gibi içeride yağan suyu da tutar. Şiddetli bir sağanakta içerideki suyun tahliyesi ayrı bir konudur ve bu çalışmanın kapsamı dışındadır.
  • Zaman. Akarsu taşkını dakikalar içinde değil saatler içinde gelişir. Modelde Aksu’nun barajdan denize kadarki ara havzası için kullandığımız toplanma süresi yaklaşık 9 saat; küçük Tehnelli’de bu süre daha kısa. Bu, uyarı ve yönlendirme için bir zaman penceresi olabilir. Ani selde bu pencere çok daha kısadır.

Sigorta gözüyle bakınca aynı tablo üç soruya çevrilir: ne kadar sıklıkla (geçmiş ve tekerrür), ne kadar şiddetle (derinlik ve hız haritaları) ve ne kadar önceden bilinebilir (tahmin). Etkinlik iptali, iş durması ya da araç hasarı gibi teminatların fiyatlanması ve parametrik bir poliçede tetikleyici eşiğin nereye konacağı bu üç cevaba dayanır. Ayrıntı için: sigortacılar iklim risk haritalarını nasıl kullanır ve fiziksel iklim riskinin finansallaştırılması.

Bu işi nasıl ve neden yapıyoruz?

Bu yazıdaki her katman kamuya açık verilerle ve tekrarlanabilir bir yöntemle üretildi:

  • Açık veri: uydu yükseklik modeli ve lazer ölçümleri, arazi örtüsü, yol ağı, resmî debiler, yeniden analiz verisi.
  • Fizik tabanlı model: suyun araziye nasıl yayıldığını hesaplayan iki boyutlu hidrolik model.
  • Olasılıksal tahmin: iki merkezin topluluk tahminleri, birincil kaynaktan indirilip kendi hattımızda işlendi.
  • Karara çeviri: derinlik haritasından araç güvenliğine, oradan iş sürekliliğine ve finansal etkiye.

Neden yapıyoruz? Çünkü karar vericinin sorusu çoğu zaman “sel olur mu” değil, “olursa neyi, ne kadar ve ne zaman kaybederim” sorusudur. Bir etkinlik düzenleyicisi ulaşım planını, bir tesis yöneticisi hazırlık süresini, bir sigortacı fiyatı ve tetikleyiciyi, bir banka teminat değerini bu cevaba göre belirler. Fiziksel iklim riskini haritadan bilançoya taşımak, Alkazar’ın 2011’den beri yaptığı işin özü.

Aynı yaklaşım taşkın modellemesi ve meteoroloji ve iklim verileri hizmetlerimizin, parsel ölçeğindeki sorgular için de UrClimate Score risk haritalarının temelini oluşturuyor.

Bu çalışmanın sınırları

  • Saha ölçümü yapılmadı. Arazi 30 m’lik açık bir yükseklik modelinden, sedde ve yatak kotları uydu lazer ölçümlerinden geliyor.
  • Sonuç, sedde halkasının kesintisiz olduğu kabulüne dayanıyor. Kuzeybatıdaki yaklaşık 500 metrelik kesim ve giriş kapıları uyduyla doğrulanamadı.
  • Yerel yağışın oluşturduğu yüzey akışı ve yağmur suyu drenajı modellenmedi. Ani selin sokak ölçeğindeki etkisi bu haritalarda yok.
  • Tehnelli Çayı için resmî bir tasarım debisi yok; debi hesapla belirlendi ve sahanın batısındaki su kotunu doğrudan etkiliyor.
  • Yükseklik modeli Expo inşaatından önceki döneme ait. Saha çevresine sonradan eklenen otopark ve yapılar modelde yer almıyor.
  • Resmî taşkın risk haritası il ölçeğinde hazırlanmıştır ve seddeleri ayrıca göstermez. Bu yüzden muhtemel taşkın alanı (13.764 ve 14.630 ha) modelimizdekinden (5.219 ve 7.628 ha) geniştir ve iki çalışma doğrudan karşılaştırılamaz.
  • Yol sınıflarından ilk ikisi (ıslak ve sığ su) kılavuzda yer almaz; okumayı kolaylaştırmak için biz ekledik. Ölçütler duran aracın kararlılığına dayanır.
  • Tahminler olasılıktır; onlarca kilometrelik hücrelerle çalışan küresel modeller tek tek sağanakları çözemez.

COP31’de buluşalım

Bu çalışmayı ve arkasındaki yöntemi zirve boyunca iki yerde anlatacağız:

  • Sigorta Evi, Belek, 11 Kasım 2026, 13.30-14.30. Türkiye Sigorta Birliği’nin COP31 kapsamında düzenlediği COP31 Küresel Sigorta ve Dayanıklılık Zirvesi’nde, “Riski Hissetmek: Azaltmadan Erken Tespite ve Dayanıklılığa” panelinde kurucumuz Güven Fidan konuşmacılar arasında.
  • COP31 Yeşil Bölge. Standımızda UrClimate ürünlerini ve bu yazıdaki haritaları birlikte inceleyebiliriz. Yeşil Bölge, Liderler Zirvesi nedeniyle 11 ve 12 Kasım’da ziyaretçilere kapalı.
Belirli bir saha, etkinlik ya da portföy için aynı analiz: hizmet sayfası · iletişim

Sık sorulan sorular

COP31 sırasında Antalya’da sel bekleniyor mu?

6 Kasım 2026, 14.32 (TSİ) tarihli topluluk tahminlerine göre zirvenin ilk haftasında saha için kuvvetli yağış olasılığı düşük: günlük 20 mm üstü olasılığı en çok %10. Son günler için sinyal daha güçlü, ancak o ufukta tahmin güvenilirliği düşük. Tahminler her gün değişir; güncel uyarılar için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün duyuruları izlenmelidir.

Expo sahası taşkın alanında mı?

Resmî taşkın risk haritasında sahanın bulunduğu ova, Aksu Çayı’nın 100 yıllık muhtemel taşkın alanı içinde görünüyor. Saha, proje belgelerine göre kreti 12,10 m olan bir sedde halkasıyla çevrili. Modelimizde bu halka kesintisiz kabul edildiğinde saha 100 ve 500 yıllık taşkınlarda kuru kalıyor.

“100 yıllık taşkın” ne demek?

Tekerrür bir ortalamayı anlatır: bu büyüklükte bir taşkının uzun dönemde ortalama 100 yılda bir beklendiğini, yani her yıl yaklaşık yüzde 1 olasılık taşıdığını söyler. On iki günlük bir etkinliğe denk gelme olasılığı bundan da düşüktür. Yine de sonuçları büyük olduğu için bu tür olaylar planlanır.

Topluluk tahmini ne demek?

Aynı hava tahmin modeli, başlangıç koşulları biraz değiştirilerek onlarca kez çalıştırılır. Üyelerin çoğu aynı sonucu veriyorsa güven yüksektir; sonuçlar dağılıyorsa belirsizlik büyüktür. Bu yazıdaki yüzdeler, eşiği aşan üyelerin oranıdır.

Bu sonuçlar resmî bir taşkın haritası mı?

Hayır. Bu bir ön çalışmadır; saha ölçümü yapılmadan açık verilerle kurulmuştur. Planlama, tahliye ya da yatırım kararlarında doğrudan kullanılmamalıdır. Haritalar, kamuya açık plan ve raporları tamamlayan bir okuma olarak düşünülmelidir.

Aynı analiz başka bir saha ya da etkinlik için yapılabilir mi?

Evet. Aynı yöntem belirli bir saha, tesis, etkinlik ya da portföy için ölçülmüş verilerle tekrarlanabilir. Ölçüm arttıkça haritaların güvenilirliği de artar.

Kaynaklar ve veri

  • AFAD, Antalya İl Afet Risk Azaltma Planı (2022): Aksu’nun 100 ve 500 yıllık debileri ve taşkın risk haritası (DSİ, 2021).
  • Expo 2016 Antalya proje belgeleri.
  • Meteoroloji Genel Müdürlüğü: Antalya 1991-2020 normalleri; standart süreli en yüksek yağışlar. Olay ölçümleri için basın haberleri (28 Kasım 2021, 24 Ocak 2026).
  • Arazi: Copernicus DEM GLO-30 (produced using Copernicus WorldDEM-30 © DLR e.V. 2010-2014 and © Airbus Defence and Space GmbH 2014-2018 provided under COPERNICUS by the European Union and ESA; all rights reserved. The organisations in charge of the Copernicus programme by law or by delegation do not incur any liability for any use of the Copernicus WorldDEM-30). NASA ICESat-2 ve GEDI.
  • Arazi örtüsü: © ESA WorldCover project 2021 / Contains modified Copernicus Sentinel data (2021) processed by ESA WorldCover consortium.
  • Yollar: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar (ODbL, openstreetmap.org/copyright).
  • Uydu görüntüsü: Contains modified Copernicus Sentinel data 2026.
  • İklim: ERA5 yeniden analizi. Contains modified Copernicus Climate Change Service information 2026.
  • Tahmin: ECMWF açık verisi (IFS ENS), © 2026 ECMWF, CC BY 4.0; NOAA NCEP GEFS.
  • Ball, J. vd. (2019), Australian Rainfall and Runoff: A Guide to Flood Estimation, Kitap 6, Bölüm 7; US Army Corps of Engineers, HEC-RAS; Dünya Meteoroloji Örgütü, WMO-No. 1091.

İlgili içerik

Bu konudaki diğer yazılar

Bu konudaki tüm yazılar:

Teklif Alın

Get a quote

Alkazar Technology
Gizliliğe genel bakış

Bu web sitesi, size mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunabilmek için çerezleri kullanır. Çerez bilgileri tarayıcınızda saklanır ve web sitemize döndüğünüzde sizi tanımak ve ekibimizin web sitesinin hangi bölümlerini en ilginç ve yararlı bulduğunuzu anlamasına yardımcı olmak gibi işlevleri yerine getirir.