SECAP · YİDEP · GPC · CDP · BELEDİYELER
İklim Kanunu ile 81 ilde yerel iklim eylem planı artık yasal bir yükümlülük — ve her planın ilk adımı aynı: doğrulanabilir bir sera gazı envanteri. UrClimate Kent, belediyenizin envanterini GPC standardında kurar, iklim risklerini haritalar ve SECAP/CDP/YİDEP süreçlerine hazır çıktılar üretir.
İklim planlaması artık gönüllülük değil
Türkiye’nin ilk İklim Kanunu (7552 sayılı) 9 Temmuz 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanuna göre büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde il belediyeleri ve il özel idareleri, valilik koordinasyonunda Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı (YİDEP) hazırlamakla yükümlü — son tarih 31 Aralık 2027. Taslak yönetmeliğe göre ilk planlar 2028-2032 dönemini kapsayacak ve beş yılda bir güncellenecek.
Tablo net: TBB’nin Ocak 2026 verilerine göre iklim eylem planı bulunan 26 büyükşehir ve 5 il belediyesi var — geri kalan herkes için takvim daralıyor. Aynı dönemde ulusal Emisyon Ticaret Sistemi 2026-2027 pilot dönemiyle devreye giriyor, Türkiye’nin yeni ulusal katkı beyanı (2035 için 643 Mt CO2e sınırı) Kasım 2025’te BM’ye sunuldu ve COP31 Antalya’da düzenlenecek. Ulusal hedeflerin sahaya inmesi, kentlerin envanter ve eylem planlarından geçiyor.
SECAP nedir, ne içerir?
Başkanlar Sözleşmesi’ne (Covenant of Mayors) katılan belediyeler, 2030’a kadar en az %55 emisyon azaltımı ve 2050 iklim nötrlüğü taahhüt eder; katılımdan itibaren 2 yıl içinde SECAP sunar, ilerlemeyi 2 yılda bir, envanteri en az 4 yılda bir raporlar. Türkiye’den 40’ı aşkın belediye bu ağa katıldı. SECAP’ın iki teknik omurgası şunlardır:
BEI — Temel Emisyon Envanteri
- GPC standardında, şehir ölçeğinde emisyon muhasebesi
- Sabit enerji (binalar), ulaşım ve atık sektörleri (BASIC)
- İsteğe bağlı IPPU ve AFOLU genişlemesi (BASIC+)
- İzlenebilir veri kaynağı ve tekrarlanabilir metodoloji
RVA — Risk ve Kırılganlık Değerlendirmesi
- Sıcak hava dalgası, sel, kuraklık, orman yangını gibi tehlikeler
- Bugünkü risk + SSP senaryolarıyla gelecek projeksiyonu
- Kırılgan grup ve kritik altyapı analizi
- Uyum eylemlerinin önceliklendirilmesi
UrClimate Kent ile envanterden eylem planına
GPC uyumlu envanter
Elektrik, doğal gaz, ulaşım ve atık verilerinden BASIC/BASIC+ envanteri; şablonlu veri toplama ve izlenebilir hesap. Modülleri inceleyin.
9 tehlike haritası
Belediye sınırlarınıza özel dokuz tehlike haritası ve SSP projeksiyonlarıyla SECAP/CDP uyumlu RVA raporu.
Rapor-hazır çıktılar
SECAP, CDP-ICLEI Track ve YİDEP süreçlerini besleyen, kurul ve meclis sunumlarına hazır çıktı formatları.
Finansmana hazırlık
Fon başvurularının istediği doğrulanabilir envanter ve risk kanıtı — bankable proje dosyasının veri temeli.
Finansman kapısı envanterle açılıyor
Uluslararası iklim finansmanı Türk şehirlerine akıyor — ve programların ortak ön koşulu, doğrulanabilir envanter ile veriye dayalı bir eylem planı:
- EBRD Green Cities: İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Gaziantep ve Mersin üye; Mart 2026 itibarıyla Türkiye’de 884 milyon €’yu aşan yatırım imzalandı, altı şehrin tamamı Yeşil Şehir Eylem Planı geliştirdi.
- Dünya Bankası – İLBANK “Yeşil ve Geleceğin Şehirleri”: Haziran 2026’da onaylanan 191,5 milyon €’luk finansman; ilk faz Antalya ve Konya.
- Dünya Bankası “İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler”: 330,5 milyon € ile altı ilde dirençlilik yatırımları; belediye bileşeni İLBANK eliyle.
Nasıl çalışır?
Veri toplama
Belediye verileri şablonlarla toplanır; eksik kalemler ulusal veri setleri ve MGM istasyon katmanlarıyla desteklenir.
Envanter kurulumu
GPC BASIC/BASIC+ yapısında sera gazı envanteri; sektör kırılımı ve izlenebilir hesap.
Risk değerlendirmesi
Dokuz tehlike haritası ve SSP senaryolarıyla RVA; kırılgan grup ve kritik altyapı analizi.
Plan ve raporlama
SECAP/YİDEP/CDP formatlarında çıktılar; yıllık izleme ve güncelleme döngüsü.
Sık sorulan sorular
SECAP nedir?
SECAP (Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı), Başkanlar Sözleşmesi’ne katılan belediyelerin hazırladığı plandır. Üç bileşeni vardır: Temel Emisyon Envanteri (BEI), Risk ve Kırılganlık Değerlendirmesi (RVA) ve azaltım/uyum eylemleri. Katılımdan itibaren 2 yıl içinde sunulmalı; ilerleme 2 yılda bir raporlanmalıdır.
YİDEP ile SECAP’ın farkı ne?
YİDEP (Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı) 7552 sayılı İklim Kanunu’yla gelen ulusal ve yasal bir yükümlülük: 81 ilin tamamında, en geç 31 Aralık 2027’ye kadar. SECAP ise Başkanlar Sözleşmesi’ne katılan belediyelerin gönüllü uluslararası taahhüdüdür. İçerikleri büyük ölçüde örtüşür — doğru kurulmuş tek bir envanter ve risk analizi, her ikisini de besler.
GPC nedir? BASIC ile BASIC+ arasındaki fark ne?
GPC (Global Protocol for Community-Scale GHG Emission Inventories), şehir ölçeğinde sera gazı envanterinin küresel standardıdır. BASIC düzeyi sabit enerji (binalar), ulaşım ve atık kaynaklı emisyonları; BASIC+ ise ek olarak endüstriyel prosesler (IPPU) ile tarım-ormancılık-arazi kullanımı (AFOLU) gibi kalemleri kapsar. SECAP, CDP ve YİDEP süreçlerinin tamamı GPC uyumlu envanterle çalışabilir.
Envanter için belediyeden hangi veriler gerekir?
Tipik olarak elektrik ve doğal gaz tüketim verileri, belediye filosu ve akaryakıt kayıtları, atık miktarları ile toplu taşıma verileri. Eksik kalemlerde UrClimate Kent, ulusal veri setleri ve MGM istasyon verileriyle desteklenen katmanlar sunar; veri toplamayı şablonlarla yapılandırır.
Belediyeler CDP’ye nasıl raporlar?
CDP-ICLEI Track üzerinden; 2026 raporlama penceresi 17 Haziran’da açıldı. Dünyada 1.000’i aşkın yerel yönetim bu kanaldan raporluyor. Türkiye’den örnekler güçlü: İstanbul 2023-2025 arasında üç yıl üst üste, Ankara 2025’te ilk kez CDP A Listesi’ne girdi. Ön koşul, şeffaf ve metodolojik bir envanterdir.
Maliyet nedir, nasıl başlanır?
UrClimate Kent’e kredi kartı gerekmeden, dakikalar içinde başlanır; ilk ay ücretsizdir. Ardından Kapsam 1-2 envanteri için aylık 5.000 ₺’lik Basic plan ile devam edilir; modül ve plan detayları fiyat sayfamızdadır.
Belediyenizin envanterini bugün kurmaya başlayın
Kredi kartı gerekmeden deneyin — ilk ay ücretsiz. Eşik ve yükümlülük durumunuzu ilk görüşmede birlikte çıkaralım.
Bu sayfadaki mevzuat bilgileri Temmuz 2026 itibarıyla günceldir (7552 sayılı İklim Kanunu, RG 9.7.2025-32951; YİDEP yönetmelik taslağı; TBB Ocak 2026 verileri).