Bu yazı ilk olarak iklimriskleri.com’da yayımlanmış, Temmuz 2026’da güncellenerek taşınmıştır.
Fiziksel iklim riski verisi artık yalnızca ESG kutucuğu değil; değerleme, kredi fiyatlaması ve sermaye tahsisinin doğrudan girdisi. Yüzeyde benzer görünen sağlayıcılar; bilimsel titizlik, doğrulanabilirlik ve denetim karşısında savunulabilirlik açısından ciddi biçimde ayrışıyor. Aşağıdaki 12 soruluk kontrol listesi, satın almadan önce doğru elemeyi yapmanızı sağlar.
30 saniyede özet
- 12 soru üç eksende toplanıyor: model ve veri kalitesi, uyum ve güvence, gelecek ve yerel test.
- Kaynağı belgelenemeyen “kara kutu” skor, denetçi ve düzenleyici karşısında savunulamaz.
- TSRS raporları sınırlı güvence dönemine girdi; BDDK rehberi senaryo analizlerinin İSEDES’e entegrasyonunu bekliyor.
- CMIP7’nin ilk çıktıları 2026 ortasından itibaren yayımlanıyor; CMIP6 hâlâ geçerli referans, sektörün geçişi 2027-2028’i bulacak.
Fiziksel İklim Riski Verilerini Değerlendirmeye Yönelik Alıcı Rehberi — kıyas ölçütü ve örnek cevaplar dâhil: Rehber Erişimi
Neden şimdi?
Pazar, “yüksek çözünürlüklü harita” ve “hızlı skor” vaat eden araçlarla dolu; zayıf veri ilk bakışta anlaşılmaz, faturası ise yanlış fiyatlama, itibar kaybı ve denetim bulgusu olarak döner. Zamanlama kritik: TSRS raporları sınırlı güvence denetimi dönemine girerken, BDDK’nın 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren rehberi bankalardan senaryo analizlerinin İSEDES’e entegrasyonunu bekliyor.
Satın almadan önce sorulacak 12 soru
| # | Soru | Neden kritik? |
|---|---|---|
| 1 | Model şeffaflığı: Hangi GCM/SSP’ler, önyargı düzeltmeleri ve varsayımlar kullanılıyor? | Kaynağı belgelenemeyen skor denetçi karşısında savunulamaz; “kara kutu” kabul edilemez. |
| 2 | Bilimsel titizlik: Yöntem hakemli literatüre dayanıyor, çıktılar gözlemle doğrulanmış mı? | Gözlemle hiç yüzleşmemiş modelin gerçeklikle bağını kimse garanti edemez. |
| 3 | Belirsizlik yöntemi: Senaryo aralıkları ve güven bantları sağlanıyor mu? | 2050 için tek sayı veren ürün, size ne bilmediğini söylemiyor demektir. |
| 4 | Downscaling ve çözünürlük: Varlık ölçeğine iniş yöntemi ve grid detayı yazılı mı? | Yüz kilometrelik gridden bina ölçeğine iniş, hatanın en kolay gizlendiği adımdır. |
| 5 | Metriğin kalitesi: Göstergeler tanımı net ve finansal sonuçla ilişkili mi? | Teminat değerine, iş kesintisine ya da hasara çevrilemeyen gösterge süs olarak kalır. |
| 6 | Çoklu tehlike: Aşırı sıcak + düşük nem + yangın gibi bileşik etkiler modelleniyor mu? | Tehlikeleri tek tek ele alan ürünler, portföyün kuyruk riskini sistematik küçümser. |
| 7 | Güncellik ve versiyonlama: Veri/algoritma sürümleri izlenebilir mi; API var mı? | Skorun neden değiştiğini açıklayamamak, başlı başına bir MRM bulgusudur. |
| 8 | Düzenleyici hazırlık: TSRS/TCFD şablonlarına ve İSEDES/ICAAP sürecine doğrudan girdi veriyor mu? | Uyum bir pazarlama cümlesi değil, çıktı formatı meselesidir. |
| 9 | Erişim ve destek: Panelin ötesinde uzmana ve dokümana gerçek erişim var mı? | Metodolojiyi kurula veya denetçiye savunacağınız gün karşınızda bir uzman olmalı. |
| 10 | CMIP7 geçiş planı: CMIP6’dan CMIP7’ye yol haritası ne? | CMIP7’nin ilk çıktıları 2026 ortasından itibaren yayımlanıyor; en kötümser SSP5-8.5 yeni kuşakta elendi. CMIP6 geçerli referans, ama geçiş ve karşılaştırılabilirlik planını bugünden sorun. |
| 11 | Güvence denetimine dayanıklılık: Metodoloji dokümanı, veri soy ağacı ve varsayım listesi denetimden geçecek olgunlukta mı? | TSRS sınırlı güvence döneminde iklim verisi artık denetçinin inceleme alanında; yanıtsız sağlayıcı süreci tıkar. |
| 12 | Yerel geriye dönük test: Model, Türkiye’nin yaşadığı olayları yakalıyor mu? | 2025 yangın sezonu 53 ile yayıldı, EFFIS verisine göre 162 bin hektarın üzeri yandı; Tahtalı Barajı doluluğu Aralık 2025’te %0,13’e indi; Mayıs 2026’da Hatay’daki sel ve heyelan 4 can aldı. Haritada karşılığı yoksa 2050 çıktısına neden güvenesiniz? |
Neden biz?
UrClimate Score, Türkiye’ye özel yüksek çözünürlüklü katmanlar ve lokasyon bazlı skorlar üretir; UrClimate Next ise senaryo ve belirsizlik bantları, çoklu tehlike analizi, sürüm izleme, API ve uzman desteği sunar. Çıktı setleri TSRS/TCFD uyumlu, dokümantasyon denetime hazırdır.
SSS
İklim riski verisi neden “sermaye kararı”dır?
Yanlış veya şeffaf olmayan skorlar; değerleme, teminat ve kredi koşullarını doğrudan etkiler.
Belirsizlik bantları neden şart?
Tek değer aşırı güven üretir; senaryo ve güven aralıkları karar dayanıklılığını artırır.
CMIP7 çıkmadan veri satın almak riskli mi?
Hayır. CMIP6, TCFD/ISSB ve CSRD uyumlu analizler için geçerli referans olmaya devam ediyor; kritik olan, sağlayıcının CMIP7 geçiş planını bugünden belgeleyebilmesi.
