Equal friction yöntemi nedir?

Tüm kanal güzergahında sabit bir sürtünme oranı (Pa/m) hedeflenerek her bölümün çapı/boyutu ayrı ayrı bulunur; ASHRAE Handbook'ta yaygın kullanılan bir ön boyutlandırma yöntemidir.

Dairesel mi dikdörtgen mi kanal seçmeliyim?

Araç her iki kesit tipini de destekler; dikdörtgende seçtiğiniz en/boy oranı limiti dahilinde en küçük standart ölçü bulunur.

Lokal kayıpları (dirsek, tee) nasıl dahil ederim?

Her bölüm için "Eşdeğer Uzunluk" alanına dirsek/tee/damper toplamını girebilirsiniz; referans sekmesinde tipik değerler verilir.

Sonuçlar PDF olarak alınabiliyor mu?

Evet, "Yazdır / PDF" butonu kanal görselleştirmesi, boyutlandırma tablosu ve basınç kaybı grafiğini içeren bir rapor üretir.

Hava Kanalı Boyutlandırma — Equal Friction Yöntemi (ASHRAE)

📖

Equal Friction — Formüller & Referans

Darcy-Weisbach: ΔP = f × (L/D) × (ρv²/2) Colebrook-White: 1/√f = -2 × log₁₀(ε/3.7D + 2.51/Re√f) Reynolds: Re = ρ × v × D / μ (μ = 1.81×10⁻⁵ Pa·s) Eşdeğer Çap: Deq = 1.3 × (a×b)⁰·⁶²⁵ / (a+b)⁰·²⁵ Debi: Q = v × A Hız Limitleri (ASHRAE): Düşük gürültü (ofis/otel): ana ≤6, branş ≤4 m/s Orta hız (genel): ana ≤10, branş ≤6 m/s Yüksek basınç (endüstri): ana ≤20, branş ≤12 m/s Sürtünme Oranları: Düşük hız: 0.8–1.2 Pa/m Orta hız: 1.0–2.0 Pa/m Yüksek: 2.0–4.0 Pa/m

📋

Standart Kanal Boyutları

Dairesel (mm): 100, 125, 150, 160, 180, 200, 224, 250, 280, 315, 355, 400, 450, 500, 560, 630, 710, 800, 900, 1000, 1120, 1250, 1400, 1600

Dikdörtgen kenar (mm): 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 600, 700, 800, 900, 1000, 1200, 1400, 1600, 1800, 2000

📏

Tipik Lokal Kayıp Eşdeğer Uzunlukları (m)

90° dirsek (R/D=1.5): ~3–6 m | 90° keskin dirsek: ~8–15 m
45° dirsek: ~1.5–3 m | Tee (düz geçiş): ~2–5 m | Tee (branş): ~6–15 m
Damper (açık): ~1–3 m | Redüksiyon: ~1–2 m | Menfez/Difüzör: ~3–10 m

Not: Değerler kanal boyutuna göre değişir. Kesin değerler ASHRAE Handbook Ch.21 Tablo 8–12'den alınmalıdır.

KanalCalc, hava kanallarını equal friction (eşit sürtünme) yöntemiyle ön boyutlandıran ücretsiz bir mühendislik aracıdır. Sistem tipine göre hız limitlerini ve sürtünme oranını kontrol ederken Darcy-Weisbach ve Colebrook-White denklemleriyle standart kanal ölçülerine yuvarlar.

Yöntem ve formüller

Darcy-Weisbach: ΔP = f · (L/D) · (ρv²/2)
Colebrook-White: 1/√f = −2 · log₁₀(ε/3,7D + 2,51/(Re√f))
Reynolds sayısı: Re = ρ·v·D / μ (μ = 1,81×10⁻⁵ Pa·s)
Eşdeğer çap (dikdörtgen): D_eq = 1,3 · (a·b)⁰'⁶²⁵ / (a+b)⁰'²⁵ (üsler: 0,625 ve 0,25)

Hedeflenen sürtünme oranına (Pa/m) göre önce sürekli bir dairesel çap hesaplanır, sonra en yakın standart dairesel ölçüye (100–1600 mm) yuvarlanır; dikdörtgen kesit seçilirse en/boy limitini aşmayan ve eşdeğer çapı karşılayan en küçük standart kenar çifti (100–2000 mm) bulunur. Girilen eşdeğer uzunluk (Leq) varsa lokal kayıplar (dirsek, tee, damper) düz hat kaybına eklenir.

İşlenmiş örnek

500 L/s debili, 10 m düz uzunluklu bir kanal bölümü; 1,0 Pa/m hedef sürtünme oranı, galvaniz kanal standart pürüzlülüğü (0,15 mm), ρ = 1,2 kg/m³ ve dairesel kesit seçilerek hesaplandığında:

Büyüklük	Değer
Standart dairesel çap (Ø)	355 mm
Gerçek hız	5,05 m/s (orta hız sisteminde "İyi" — ≤6 m/s)
Gerçekleşen sürtünme oranı	0,84 Pa/m
10 m için toplam basınç kaybı	8,4 Pa

Standart ölçüye yuvarlama hedeften biraz sapmaya (0,84 Pa/m, hedef 1,0 Pa/m'nin altında) yol açar — bu, aracın standart kanal ölçüleriyle çalışmasının beklenen bir sonucudur ve daha düşük basınç kaybı anlamına gelir.

Bu araç ne zaman yetmez?

Bölümler seri olarak toplanır; dallanan (branşmanlı) ağlarda kritik yol ayrıca belirlenmelidir.
Lokal kayıplar yalnızca kullanıcının girdiği eşdeğer uzunlukla temsil edilir — dirsek/tee/damper geometrisi otomatik tanınmaz.
Cihaz içi kayıplar (filtre, batarya, susturucu) ve fan seçimi kapsam dışıdır; toplam dış statik basınç için ayrıca eklenmelidir.
Ses düzeyi (NC/RC) hesaplanmaz; yalnızca hız limitleri üzerinden dolaylı bir gürültü riski uyarısı verilir.

Ayrıntılı iç ortam hava dağıtımı ve konfor analizi için İç Ortam Analizleri hizmetimize bakabilir, proje özelinde bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

KanalCalc ücretsiz mi?: Evet, KanalCalc ücretsizdir.
Equal friction yöntemi nedir?: Tüm kanal güzergahında sabit bir sürtünme oranı (Pa/m) hedeflenerek her bölümün çapı/boyutu ayrı ayrı bulunur; ASHRAE Handbook'ta yaygın kullanılan bir ön boyutlandırma yöntemidir.
Dairesel mi dikdörtgen mi kanal seçmeliyim?: Araç her iki kesit tipini de destekler; dikdörtgende seçtiğiniz en/boy oranı limiti dahilinde en küçük standart ölçü bulunur.
Lokal kayıpları (dirsek, tee) nasıl dahil ederim?: Her bölüm için "Eşdeğer Uzunluk" alanına dirsek/tee/damper toplamını girebilirsiniz; referans sekmesinde tipik değerler verilir.
Sonuçlar PDF olarak alınabiliyor mu?: Evet, "Yazdır / PDF" butonu kanal görselleştirmesi, boyutlandırma tablosu ve basınç kaybı grafiğini içeren bir rapor üretir.

İç Ortam Analizleri hizmeti Tüm hesap araçları HavaCalc — taze hava hesabı BoruCalc — boru boyutlandırma İletişim

Bu sayfadaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır ve proje özelinde mühendislik hizmeti yerine geçmez. Nihai değerler ilgili standardın yürürlükteki baskısı ve mevzuat hükümleri esas alınarak belirlenmelidir.