BoruCalc, hidronik boru hatlarını (ısıtma/soğutma suyu) Darcy-Weisbach ve Colebrook-White denklemleriyle ön boyutlandıran ücretsiz bir mühendislik aracıdır. Çelik, bakır, PEX/PERT ve PPR-C boru serilerini, glikol karışımlarını ve sistem eğrisi kontrolünü destekler.
Yöntem ve formüller
- Darcy-Weisbach basınç kaybı:
ΔP = f · (L/D) · (ρv²/2)
- Colebrook-White sürtünme katsayısı:
1/√f = −2 · log₁₀(ε/3,7D + 2,51/(Re√f)); Re < 2300 için laminer f = 64/Re kullanılır.
- Boyutlandırma: Her boru serisinin standart iç çap listesi (DN15'ten DN300'e, malzemeye göre) küçükten büyüğe taranır; hem hedef sürtünme oranını (Pa/m) hem hız limitini (m/s) aynı anda sağlayan ilk ölçü seçilir.
- Glikol düzeltmesi: Etilen/propilen glikol karışımlarında yoğunluk ve viskozite, ASHRAE Handbook Fundamentals Ch.31 düzeltme faktörleriyle ölçeklenir.
İşlenmiş örnek
Varsayılan girdilerle — çelik Sch.40 boru, 60 °C saf su (ρ = 983,2 kg/m³, μ = 0,467 mPa·s), 2,0 L/s debi, "Genel ticari" ön ayar (hedef R ≤ 400 Pa/m, hız ≤ 2,0 m/s), 30 m düz uzunluk — "Hesapla" tuşuna basıldığında:
| Sırayla denenen ölçü | Hız | Sürtünme oranı | Sonuç |
|---|
| DN40 (Di 40,9 mm) | 1,52 m/s | 615 Pa/m | Hedef R'yi aşıyor |
| DN50 (Di 52,5 mm) | 0,92 m/s | 174 Pa/m | Seçilen ölçü |
DN50 için 30 m düz hat boyunca toplam basınç kaybı ≈5,20 kPa'dır (174 Pa/m × 30 m). Bu, aracı bu girdilerle çalıştırdığınızda "Boyutlandırma Sonuçları" tablosunda göreceğiniz seçimle aynıdır.
Bu araç ne zaman yetmez?
- Bölümler tek bir kritik hat üzerinde seri olarak toplanır; paralel kollu (halka/loop) sistemlerde her kol ayrıca değerlendirilmelidir.
- Fitting/vana kayıpları yalnızca kullanıcının girdiği eşdeğer uzunlukla (Leq) temsil edilir; ekipman basınç kaybı (eşanjör, kontrol vanası, chiller) ayrı bir kPa girdisi olarak eklenmelidir.
- Pompa seçimi ve sistem eğrisi ön kontrolü ayrı bir sekmede sunulur; kesin pompa seçimi üretici eğrileriyle doğrulanmalıdır.
- Boru genleşmesi, destekleme aralığı ve su darbesi (water hammer) kapsam dışıdır.
Mekanik tesisat ve iç ortam sistemlerinin bütünleşik tasarımı için İç Ortam Analizleri hizmetimize bakabilir, bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
- BoruCalc ücretsiz mi?
- Evet, BoruCalc ücretsizdir.
- Hangi boru malzemeleri destekleniyor?
- Çelik (Sch.40), bakır, PEX/PERT ve PPR-C (PN20); her biri kendi standart ölçü serisi ve pürüzlülük değeriyle hesaplanır.
- Glikollü sistemlerde sonuç nasıl değişir?
- Glikol oranı ve sıcaklığa göre yoğunluk ve viskozite düzeltme faktörleri otomatik uygulanır; aynı debide glikollü akışkan genellikle daha yüksek basınç kaybı verir.
- CSV içe/dışa aktarma nasıl çalışır?
- Boru bölümlerini CSV dosyasından toplu içe aktarabilir, hesap sonuçlarını CSV olarak dışa aktarabilirsiniz; örnek şablon ve AutoLISP betiği araç içinden indirilebilir.
- Sonuçlar PDF olarak alınabiliyor mu?
- Evet, "Yazdır / PDF" butonu boyutlandırma tablosu ve basınç profili grafiğini içeren bir rapor üretir.
Bu sayfadaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır ve proje özelinde mühendislik hizmeti yerine geçmez. Nihai değerler ilgili standardın yürürlükteki baskısı ve mevzuat hükümleri esas alınarak belirlenmelidir.